De samenwerking tussen Inloopteam en De Zuidpoort werd binnen ons Lokaal Bondgenotennetwerk als enorm waardevol en wederzijds versterkend ervaren. Toen in oktober 2025 de projectoproep ‘Armoedebestrijding voor gezinnen in een kwetsbare situatie’ van de Nationale Loterij bekend werd, besloten we om samen met Inloopteam een aanvraag in te dienen. De Nationale Loterij vroeg om projecten die inzetten op de emancipatie van kwetsbare en geïsoleerde gezinnen, met als hoofddoel het vergroten van de autonomie van de deelnemers.
Inloopteam heeft al eerdere ervaring met Single Parents United (SPU), een project waarbij in 2023-2024 een groep alleenstaande mama’s werd versterkt. Ons SPU+-project bouwt voort op de toen ontwikkelde methodiek, met een nieuwe groep alleenstaande ouders. De ‘plus’ is de bijdrage van De Zuidpoort. Door samen te werken met een vereniging waar armen het woord nemen, wordt de bestaande methodiek verdiept met ervaringskennis en extra aandacht voor maatschappelijke participatie en beleidsbeïnvloeding.
We waren dan ook erg verheugd toen de subsidie werd toegekend en we het project het komende jaar mogen uitvoeren. We nemen jullie graag mee in de doelstellingen en de werkwijze die we binnen dit project voor ogen hebben.
WAAROM ZETTEN WE HIEROP IN? (DOEL)
Zoals staat beschreven in de missie en visie van De Zuidpoort, staat de inbreng van mensen met armoede-ervaring centraal in de strijd tegen armoede. We streven naar verbeteringen op alle levensdomeinen voor mensen in een armoedesituatie en willen tegelijk de stem van mensen in armoede luider laten klinken in het beleid. Dit doen we vanuit de overtuiging dat ervaringskennis een onmiskenbare kracht is. We ondersteunen mensen om op te komen voor hun rechten en om samen te strijden voor verandering.
Daarnaast weten we dat alleenstaande ouders, en vooral alleenstaande moeders, een structureel verhoogd risico hebben op een lager welzijn, sociale isolatie, armoede en chronische stress. Dit wordt ook aangestipt in het Vlaams Actieplan Armoedebestrijding.
Lieselot Van Buynder heeft de SPU-methodiek wetenschappelijk omschreven in haar masterproef aan de Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen. Uit haar onderzoek blijkt dat economische druk, de volledige opvoedingsverantwoordelijkheid en beperkte ondersteuning leiden tot verhoogde risico’s op depressie, angst, opvoedingsspanning en emotionele instabiliteit bij kinderen (Van Buynder, 2023).
“Soms staat mijn hoofd op ontploffen. Alles valt op mijzelf. Soms voel ik mij alleen.” - deelnemende moeder SPU (Van Buynder, 2023)
Single Parents Plus ondersteunt alleenstaande moeders in Nieuw-Gent bij het versterken van hun veerkracht, hun toegang tot rechten en hun actieve deelname aan de samenleving. Het project vertrekt vanuit de bestaande SPU-methodiek (Single Parents Unit(ed)), die inzet op rechtendetectie, kennisversterking, lotgenotencontact en het creëren van mentale ruimte.
Door de samenwerking met onze vereniging waar armen het woord nemen, wordt deze methodiek verdiept met ervaringskennis en extra aandacht voor maatschappelijke participatie en beleidsbeïnvloeding.
Binnen SPU+ formuleren we de volgende doelstellingen:
– Alleenstaande moeders meer grip laten krijgen op hun leven via individuele en groepsgerichte ondersteuning.
– Alleenstaande moeders ondersteunen in het versterken van hun sociaal netwerk.
– Alleenstaande moeders versterken in het naar buiten brengen van signalen die betrekking hebben op hun levenssituatie.
Volgens deelnemende moeders heeft SPU aantoonbaar positieve effecten: meer samenhorigheid, erkenning en respect, normaliserend en steunend lotgenotencontact, gedeelde zorg die vertrouwen creëert, een uitbreiding van sociale relaties en meer ontspanning, stressreductie en zelfwaardering.
Er zijn sterke groeieffecten zichtbaar op persoonlijk vlak: nieuwe kennis, praktische tips, verbeterde taalvaardigheid en groeiend zelfvertrouwen. Moeders voelen zich sterker in hun ouderrol en durven stappen te zetten buiten hun comfortzone. De betrokkenheid van de kinderen blijkt hierbij cruciaal: zij stimuleren deelname, versterken het groepsgevoel en zorgen voor verbinding.
Deze positieve effecten hebben impact op zowel moeders als kinderen. Een verhoogde veerkracht, grotere financiële en emotionele draagkracht en een ruimer sociaal netwerk verbeteren de ontwikkelingskansen van kinderen en verlagen de druk op de hulpverlening en de maatschappij.
“Vriendelijke mensen die goede informatie geven en helpen. Ja, het is mijn tweede familie hier. Echt. Wanneer ik hier kom en heb iets nodig van hulp bij papieren, dan zijn ze direct vriendelijk en met een groot hart helpen ze.” - deelnemende moeder SPU (Van Buynder, 2023)
Er nemen 10 à 15 moeders deel aan ons project.
De focus ligt op werkende alleenstaande moeders, zonder uitsluiting van (nog) niet werkende moeders.
HOE GAAN WE TE WERK (METHODIEK)
Zoals hierboven aangehaald, willen we een groep alleenstaande moeders versterken door enerzijds in te zetten op trajectbegeleiding en anderzijds op groepswerking.
In de startfase van het project voeren we met elke deelnemende moeder een intakegesprek. Volgens de SPU-methodiek wordt hierin grondig gepeild naar de situatie op verschillende levensdomeinen en naar het welzijn van de moeders op verschillende vlakken. Dit intakegesprek vormt de basis voor de afsluitende evaluatiegesprekken die we na één jaar met dezelfde moeders voeren. Zo kunnen we nagaan welke groei er heeft plaatsgevonden op de verschillende levensdomeinen, maar ook op persoonlijk vlak.
We brengen de groep een eerste keer samen tijdens een informeel ontbijt, in het laatste weekend van de zomervakantie. Zo kunnen de mama’s, de kinderen en wij elkaar al wat beter leren kennen.
TRAJECTBEGELEIDING
Inloopteam is gespecialiseerd in onthaalvragen vanuit de gezinscontext en neemt de individuele trajectbegeleiding op zich. Hierbij wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met de situatie van alleenstaande (werkende) ouders. Individuele gesprekken worden daarom flexibel georganiseerd, zowel tijdens als buiten de kantooruren.
Binnen deze gesprekken ligt de focus op rechtendetectie, praktische ondersteuning en doorverwijzing naar expertise in de wijk of de stad. Door de veelheid aan individuele ervaringen die tijdens deze gesprekken naar boven komen, worden ook collectieve drempels zichtbaar. Deze kunnen mee richting geven aan de thema’s die in de groepswerking verder uitgediept worden.
GROEPSWERKING
De groepswerking gaat tweewekelijks door. Gedurende één jaar werken we rond 4 thema’s: telkens ongeveer 2 maanden rond één thema (meestal 4 groepswerkingen). We willen starten met een laagdrempelig thema waarmee iedereen met kinderen te maken krijgt en waarvoor er veel kansen en wijkaanbod zijn: vrije tijd. De andere 2 thema’s willen we tijdens de eerste 2 maanden samen met de groep mama’s bepalen.
Bij elk thema vertrekken we vanuit het perspectief en de impact van alleenstaand ouderschap, met een focus op ervaringsdeling en wederzijdse steun. Tijdens de thematische groepswerking bevorderen we ook beleidsparticipatie door ervaringen te delen, deelthema’s te kiezen en problemen te analyseren. Samen zoeken we naar oplossingen en gaan we in dialoog met relevante beleidsmakers en diensten. Zo zorgen we ervoor dat de stem van de deelnemers gehoord wordt en dat de leefwereld van alleenstaande moeders beter weerspiegeld wordt in het lokale beleid.
Zowel tijdens de individuele ondersteuning als tijdens de groepswerking wordt zoveel mogelijk toegeleid naar het wijkaanbod. Zo kunnen moeders voor vrijetijdsvragen bijvoorbeeld terecht bij het wijkgerichte vrijetijdskantoor in De Serre. Op die manier breidt het sociale netwerk van de moeders uit en vergroot hun maatschappelijke participatie.
Tijdens alle activiteiten voorzien we ontzorging door kinderopvang (of voldoende begeleiding tijdens uitstappen), gedeelde maaltijden en praktische ondersteuning, zoals was- en droogmogelijkheden, te voorzien. Kinderen jonger dan zes jaar blijven tijdens de groepswerking in het Inloopteam. Zij worden opgevangen door stagiairs van het Inloopteam en vrijwilligers van Inloopteam De Sloep. Kinderen tussen zes en twaalf jaar gaan spelen in Bloemenstad, in ieder geval tot januari. De werking van Bloemenstad kan daarna nog wijzigen.
GROEPSUITSTAPPEN
We organiseren maandelijks ontspannende groepsuitstappen met de kinderen en daarnaast een weekendje weg in het voorjaar. Zo willen we het groepsgevoel en het lotgenotencontact verder versterken. Tegelijk versterken we de verbinding tussen de moeders en daarmee ook hun sociale netwerk. We willen daarnaast experimenteren met buddywerking om duurzame relaties te bevorderen.
OPGELEIDE ERVARINGSDESKUNDIGE
We zijn blij dat Bianca (die al eerder werkzaam was bij De Zuidpoort) haar opgeleide ervaringsdeskundigheid opnieuw kan inzetten binnen dit project. Bianca bewees eerder, bijvoorbeeld binnen het project Windekind, dat haar ervaringskennis een grote meerwaarde vormt. Zo draagt ze bij aan de voorbereiding van groepswerkingen, de manier van vraagstelling en de bespreking en analyse van gevoerde gesprekken. Zij zal aanwezig zijn bij alle groepswerkingen en tijdens de uitstappen.
SARAH VAN LIGO
Sarah kennen we als een creatieve duizendpoot en als ondersteuner van de ontmoeting van De Zuidpoort gedurende de afgelopen vier jaar. We vinden het heel fijn dat Sarah ons project mee zal versterken door maandelijks een inhoudelijke sessie tijdens de groepswerking te faciliteren.