Op maandag 13 juli bracht minister Frank Vandenbroucke een bezoek aan De Zuidpoort en De Serre. De vice-eersteminister en minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid, bevoegd voor Armoedebestrijding, werd vergezeld door kabinetsmedewerker Jan. Ook Gents schepen Astrid De Bruycker sloot kort aan. Een twintigtal bezoekers nam deel aan het gesprek, samen met vertegenwoordigers van Netwerk tegen Armoede en het Belgisch Netwerk Armoedebestrijding (BAPN).
De volgende thema’s kwamen aan bod: langdurige ziekte en werk, werk op maat, nood aan fysieke dienstverlening en ondersteuning, de mensen achter de cijfers, toegankelijke informatie en het contract en contract met het OCMW voor steun (GPMI). Daarbij werd duidelijk dat de regelgeving vaak erg zwart-wit is, terwijl de realiteit van mensen veel complexer is. Verschillende bezoekers deelden hun persoonlijke ervaringen en bezorgdheden om de minister een genuanceerd beeld te geven van de gevolgen van het beleid.
De namiddag begon met een korte introductie van schepen De Bruycker. Die benadrukte hoe belangrijk het is om – naast vergaderingen en documenten van beleidsmensen – ook in dialoog te gaan met mensen die impact van beleidsbeslissingen ondervinden.
Aansluitend gaf Zuidpoort-coördinator Esther een overzicht van onze werking en de agenda voor het bezoek van de minister.
GETUIGENISSEN
Daarna gaven we het woord aan enkele bezoekers die een uitkering hebben als inkomen. Een ziekte-uitkering, leefloon, werkloosheidsuitkering of pensioen. Allemaal unieke verhalen met één rode draad: ze maken zich zorgen over hun inkomen.
Zo is er Jamel, 43 jaar en alleenstaand. Hij combineert een ziekte-uitkering met een progressief bijberoep. Na kanker kampt hij nog steeds met chronische vermoeidheid, angst en concentratieproblemen, waardoor hij nood heeft aan rust en een begripvolle werkgever. Hij vreest dat de druk van regels en controles zijn herstel belemmert en vraagt meer empathie, duidelijke informatie en meer aandacht voor de mens achter elk dossier.
Ook Bram getuigt, hij groeide op in moeilijke omstandigheden en kreeg daardoor weinig kansen om te leren. Na jaren bandwerk in een fabriek belandde hij in een zware crisis en leefde hij een tijd op straat, waar vrijwilligerswerk hem opnieuw eigenwaarde gaf. Vorig jaar startte hij met een bachelor Sociaal-Cultureel Werk, maar door de emotionele belasting en de druk van VDAB slaagde hij net niet. Zijn uitkering werd daarop stopgezet en hij mag de opleiding vijf jaar niet opnieuw volgen. Vandaag leeft hij van een leefloon en zoekt hij vooral de kans om een opleiding of job te vinden waarin hij iets kan betekenen voor mensen en de planeet, maar hij voelt zich daarin onvoldoende gehoord en ondersteund.
Bianca is alleenstaande mama en opgeleide ervaringsdeskundige in armoede en uitsluiting. Na het einde van haar deeltijdse contract belandde ze door onduidelijke regels en financiële onzekerheid in een depressie, bovenop haar chronische spierziekte. Ze wil graag blijven werken en doet vrijwilligerswerk, maar ervaart dat het systeem kleine stappen richting werk vaak afstraft. Haar boodschap is dat werken opnieuw kansen moet bieden, met meer duidelijkheid, zekerheid en ondersteuning voor zowel mensen met een chronische ziekte als hun werkgevers.
Tot slot komt ook Jessie aan het woord. Zij verhuisde als dakloze naar Gent nadat haar leefloon in Zottegem werd stopgezet. Dankzij een leefloon en een bewindvoerder kon ze stap voor stap afkicken van haar drugsverslaving en opnieuw bouwen aan haar toekomst. Vanuit haar eigen ervaring waarschuwt zij dat het stopzetten van een leefloon mensen met een verslaving niet helpt, maar hen net verder in de problemen kan duwen.
AANBEVELINGEN
Een van de duidelijkste vaststellingen was: iedereen wil werken. Tenminste, wie kan. Helaas vinden veel mensen moeilijk betaald werk. Voor wie nood heeft aan aangepast werk, bijvoorbeeld op het vlak van ritme, tempo of werkvolume, lijkt het al helemaal onmogelijk. Zij worden hard getroffen door het wegvallen van hun inkomen als gevolg van een aantal hervormingen van de federale regering. En wie zijn inkomen nog niet verloor, leeft voortdurend met die onzekerheid.
Na elke getuigenis formuleerden het BAPN en Netwerk tegen Armoede ook een aanbeveling. Enkele voorbeelden:
→ Zet in op vertrouwensrelatie en voorzie een centraal aanspreekpunt die het traject mee opvolgt en de persoon versterkt.
→ Vereenvoudig de administratieve procedures om uitkeringen en bijstand aan te vragen.
→ Maak aangepast en (minder dan) deeltijds werken mogelijk met ziekte-uitkering.
→ Voorzie opleidingskansen met behoud van uitkering op maat van de werkzoekende.
De volledige (en extra) getuigenissen en alle aanbevelingen kan je hier downloaden.
REACTIE VAN DE MINISTER
De minister bedankte de aanwezigen voor hun openheid en benadrukte dat persoonlijke getuigenissen een belangrijke aanvulling zijn op cijfers en statistieken. Volgens hem moet beleid niet alleen vertrekken vanuit data, maar ook vanuit de ervaringen van mensen.
Hij sprak zijn steun uit voor een systeem waarin mensen met gezondheidsproblemen stap voor stap opnieuw aan het werk kunnen gaan. Hij wil de combinatie van werk en een uitkering eenvoudiger maken, met minder administratieve drempels en meer aandacht voor aangepast werk. Daarbij ziet hij een belangrijke verantwoordelijkheid voor werkgevers om werk haalbaar te maken en werknemers tijdens hun ziekte te blijven ondersteunen.
Daarnaast benadrukte hij het belang van toegankelijke dienstverlening, duidelijke informatie en persoonlijk contact met de betrokken instanties. Ook opleiding blijft volgens hem een belangrijke hefboom om mensen opnieuw kansen te geven.
Over verslaving gaf hij aan dat mensen moeten worden aangemoedigd om hulp te aanvaarden, maar dat dit alleen zinvol is als die hulp ook tijdig beschikbaar is. Volgens hem moet beleid steeds een evenwicht zoeken tussen ondersteuning, haalbare verwachtingen en respect voor de menselijke waardigheid.
EEN KIJKJE IN DE SERRE
We sloten het bezoek van de minister af met een blitsbezoek aan De Serre. Ons Beste Burgerkot stond te blinken in de tuin, het ideale moment voor een groepsfoto.
Daarna ging minister Vandebroucke kort in gesprek met enkele deelnemers en vrijwilligers van De Serre. Als laatste activiteit sloot hij aan bij enkele bezoekers van aanloophuis Poco Loco en hielp hen groenten snijden voor de spaghetti van die avond.
SFEERBEELDEN
download als pdf