WAAR KRATERS ONTSTAAN, BOUWEN WIJ BRUGGEN:
WAAROM WE 338 VERHALEN BUNDELDEN
Bij De Zuidpoort is de koffie altijd warm, maar de realiteit aan de tafel vaak ijzig koud. Dag in dag uit luisteren wij naar de ervaringen van mensen die door de mazen van het sociaal net glippen. Die verhalen hebben we gebundeld en gestructureerd. Het resultaat is onze ‘Signalenbundel 2025’: een verzameling van 338 getuigenissen die pijnlijk blootleggen waar onze samenleving structureel fout loopt.
WAAROM WE DEZE BUNDEL SCHREVEN
We geloven dat echte verandering begint bij luisteren. Enkel wie in een kwetsbare situatie leeft, weet echt hoe het is. Weet waar het fout loopt en wat zou helpen. In onze werking – of dat nu tijdens het onthaal is, in wachtrijen bij voedselondersteuning, of gewoon op straat in de wijk – vangen wij verhalen op. Verhalen van onmacht, van bureaucratische doolhoven en van de dagelijkse strijd om waardigheid. De meeste ervaringen werden genoteerd tijdens ons sociaal onthaal.
Wekelijks zijn we op donderdagnamiddag aanwezig in de ontmoetingsplek De Serre. Mensen komen er langs met de meest uiteenlopende vragen, vaak met een onduidelijke brief in de hand. Dit illustreert hoe complex sommige procedures zijn. Velen gingen al langs bij een dienst waar ze niet goed geholpen werden. Soms hebben ze de dienst al opgegeven en komen ze rechtstreeks naar ons.
Vaak worden cijfers over armoede herleid tot statistieken. Maar achter elk getal zit een gezicht. Wij merken dat de problemen waar onze bezoekers tegenaan lopen, dikwijls structureel zijn. Het zijn geen incidenten meer, het zijn patronen. Daarom hebben we 338 van deze verhalen nauwgezet genoteerd en geanalyseerd. Door ze te bundelen tot 59 duidelijke signalen, willen wij een brug slaan tussen de leefwereld van mensen in een kwetsbare situatie en de wereld van beleidsmakers.
BESTAANSZEKERHEID: OVERLEVEN IN PLAATS VAN LEVEN
Wat ons het meeste raakt, is de constante staat van overlevingsmodus waarin veel van onze bezoekers verkeren. Het inkomen van velen is simpelweg onvoldoende om menswaardig van te leven. Een kapotte wasmachine of een hogere energiefactuur is geen tegenslag, maar een financiële catastrofe.
Er heerst een grote ongerustheid bij diegenen wiens werkloosheidsuitkering wegvalt. Ondertussen beginnen mensen die ziek zijn al te vrezen dat zij het volgende slachtoffer zullen zijn. Slachtoffer van beleid dat mensen die – om welke reden ook – niet meekunnen, lijkt te straffen in de veronderstelling dat ze dan wel zullen kunnen volgen. Die angst verlamt en ontneemt mensen van enig toekomstperspectief. Het wantrouwen groeit en dat zet sociale cohesie onder druk.
WONEN IN GENT: EEN STRIJD DIE ALSMAAR MOEILIJKER WORDT
Wonen is een basisrecht, maar voor de mensen die bij ons aankloppen voelt het als een onbereikbare luxe. Onze bundel staat vol verhalen over de verstikkende woningmarkt. Wij horen hoe mensen jarenlang op wachtlijsten voor een sociale woning staan, terwijl ze op de private markt gediscrimineerd worden of terechtkomen in panden die de naam ‘woning’ niet waardig zijn.
Zelfs voor wie in een sociale woning woont, is de rust vaak ver te zoeken. In onze wijk Nieuw Gent zitten we midden in grote renovatieprojecten. Wij zien de enorme stress die dit met zich meebrengt. Bewoners voelen zich soms een dossiernummer in een gigantische verhuisbeweging. Wij vangen de verhalen op van mensen die verzuipen in de administratieve rompslomp die bij zo’n verhuis komt kijken, van het overzetten van nutsvoorzieningen tot het aanpassen van de post. Het gebrek aan heldere, menselijke communicatie vanuit de instanties zorgt voor een klimaat van angst en onzekerheid waarin wij dagelijks proberen om hen gerust te stellen, als daar reden voor is.
DE DIGITALE MUUR: WIJ ZIEN MENSEN BUITENSTAAN
Een van de meest alarmerende bevindingen in onze bundel is de enorme impact van de digitalisering. Wij zien dagelijks hoe de overheid en commerciële instanties muren optrekken van code en schermen. Men gaat ervan uit dat iedereen beschikt over een smartphone, een stabiele internetverbinding en de vaardigheden om met apps als ‘itsme’ te werken.
Bij De Zuidpoort zien wij de keerzijde. Wij zien mensen die hun sociale rechten verliezen omdat ze hun e-box niet kunnen openen. Wij zien mensen bij ons onthaal aanschuiven omdat het fysieke loket van hun bank of de energieleverancier simpelweg niet meer bestaat. Voor mensen in een kwetsbare situatie is digitalisering vaak geen vooruitgang, maar een vorm van uitsluiting. Het tast hun autonomie aan; ze worden gedwongen om hun meest private zaken, zoals belastingaangifte of medische dossiers, aan ons of aan buren te tonen omdat ze het zelf niet kunnen bolwerken.
LAAT ONS SAMEN BOUWEN: EEN UITGESTOKEN HAND
Met deze signalenbundel leggen wij de vinger op de zere plekken, maar wij reiken ook de hand. We zijn ervan overtuigd dat er meer naar de ervaringen van mensen in een kwetsbare situatie moet geluisterd worden. In hun verhaal zit dikwijls al een deel van de oplossing.
De Zuidpoort helpt graag die brug te maken. We kunnen op korte termijn groepen samenbrengen om ervaringen te bespreken en samen oplossingen te formuleren. Je kan bij ons beleid of materiaal komen testen en we staan klaar met een mooi aanbod aan vormingen.
Intussen blijven we luisteren, blijven we noteren en signaleren. Maar alleen samen kunnen we de kraters overbruggen en meer ruimte maken voor menselijkheid.
download als pdf